ThaiHerbClinic.com

ยังจำได้ว่า เมื่อ 7-8 ปีที่แล้ว ยังไม่ค่อยพบโรคที่เรียกว่า “กรดไหลย้อน” แต่ในช่วงหลังนี้เราจะได้ยินบ่อยขึ้น คุณหมอบางท่านพอตรวจวินิจฉัยคนไข้ที่มาด้วยอาการคอร้อน เจ็บคอ ก็สรุปทันทีว่าเป็นโรคกรดไหลย้อน แล้วจึงจ่ายยาลดกรดในกระเพาะอาหารราคาแพง นักศึกษาคนหนึ่งได้โทรศัพท์มาปรึกษา เธอมีปัญหาเกี่ยวกับคอร้อน แดง อักเสบ บ่อย เคยไปตรวจที่โรงพยาบาล แพทย์บอกว่า เป็นโรคที่เรียกว่า กรดไหลย้อน จึงให้ยาลดกรดมารับประทาน เธอทานไปครั้งเดียว ก็เลิกทานต่อ (เธอบอกว่าไม่อยากทาน) อาการเจ็บคอทุเลาลง

หมอถามเธอว่า ก่อนจะเจ็บคอ มีอาการท้องผูกใช่ไหม เธอจึงนึกได้ว่า ช่วงเวลานั้น เธอเปลี่ยนที่อยู่ ทำให้ถ่ายไม่ได้ หลังจากนั้นคอเริ่มเจ็บ อาการคอเจ็บนี้เป็นบ่อย หมอถามเธอว่า มีอาการร้อนบริเวณหน้าอก แถวลิ้นปี่หรือไม่ มีความรู้สึกแน่นบริเวณหน้าอกไหม เธอบอกว่าไม่เคยมีอาการดังว่า มีแต่เจ็บคอ

หมอบอกว่า ถ้าเช่นนั้น อาการที่เธอเป็นไม่ใช่ กรดไหลย้อน แต่เป็นอาการคออักเสบ การรักษาสองกรณีนี้แตกต่างกัน

กรดไหลย้อน จะเกิดกับผู้ที่มีอาการร้อนใน กระเพาะร้อนเป็นเนืองนิจ จนทำให้วงแหวนที่อยู่ระหว่างหลอดคอและกระเพาะอาหารตอนต้น ซึ่งเป็นเสมหะหล่อเลี้ยงอยู่ มีลักษณะแห้งลง (ว่าตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย) ไอกรดในกระเพาะอาหารซึ่งมีความร้อนสูง จึงระเหยผ่านวงแหวนเสมหะนั้นขึ้นมา ทำให้เกิดอาการร้อนบริเวณลิ้นปี่ สร้างความรู้สึกไม่ค่อยสบาย แต่ถ้าไปตรวจ ก็จะไม่พบสิ่งผิดปกติ ผู้ที่ชอบทานอาหารรสจัด อาหารย่อยยากเป็นประจำ มีโอกาสเกิดขึ้นได้มาก โดยเฉพาะเมื่อผ่านพ้นอายุ 32 ปีไปแล้ว

ส่วนคออักเสบ มักเกิดกับผู้ที่มีอาการท้องผูกเป็นประจำ ลำไส้ใหญ่ร้อน เหงือกบวม ร้อน รับประทานอาหารไขมันสูง อาหารทอด และรสจัด บางครั้งจะมีกลิ่นปาก ทั้งๆที่รักษาอนามัยในช่องปากเป็นอย่างดี ถ้าปล่อยให้อาการเช่นนี้เกิดขึ้นบ่อย มีโอกาสเกิดกรดไหลย้อนในภายหลังได้

วิธีป้องกัน หมั่นทานผลไม้รสเปรี้ยวที่ไม่ทำลายเมือกในลำคอ เช่น มะขาม มะขามป้อม หรือทานผักรสขม เช่น ลูกมะแว้ง มะระจีน มะระขี้นก เป็นครั้งคราว อย่าปล่อยให้ท้องผูกนาน หรือท้องผูกเป็นประจำ

เรื่องของกระเพาะร้อน มีตัวอย่างเกิดกับคนใกล้ตัว คือลูกชายหมอเอง ไปดื่มเบียร์ต่างประเทศชนิดหนึ่ง หลังดื่มเขาให้บีบน้ำเลมอน (มะนาวเหลือง) ใส่ปากตามไปด้วย แต่เพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ กลับบีบเลมอนผสมในเบียร์ คืนวันนั้นมีอาการลมแน่นเต็มท้อง วันรุ่งขึ้น หิว แต่ทานไม่ลง อาหารไม่ย่อย ท้องอืดร้อน บริเวณกระเพาะอาหารและทรวงอกร้อนผ่าวจนรู้สึกได้ มีอาการเช่นนี้ 2 วัน จึงมาบอก หมอรีบให้ยาธาตุบรรจบ 2 แคปซูล ก่อนอาหาร ดื่มน้ำขมิ้นชันหลังอาหาร พร้อมให้ทานยาถ่ายก่อนนอน ตกบ่ายรุ่งขึ้น ถ่ายออกมาเป็นไขมัน โชคดีที่รักษาทัน มิฉะนั้น คงได้พบอาการกรดไหลย้อนเป็นแน่