ThaiHerbClinic.com

ระหว่าง การกินยา ฉีดยา ทายา และดมกลิ่น วิธีการใดมีผลต่อร่างกายเร็วที่สุด?

สำหรับในประเทศไทย พวกเราคงคุ้นเคยอย่างมากว่า เมื่อพบคนเป็นลม หรือจะเป็นลมหมดสติ สิ่งแรกที่เราเรียกหาคือยาดม ตามด้วยยาหอม

กลิ่นเข้าสู่ร่างกายอย่างไร ทำไมเราจึงรู้สึกถึงผลกระทบจากกลิ่นได้ไว?

ขอยกตัวอย่างยาหอมของไทย แม้ว่าจะเป็นยาชงแล้วใช้วิธีการกลืนยาเข้าไป แต่ประสิทธิภาพที่ดีที่สุดของยาหอมมาจากกลิ่นซึ่งมีตัวยาที่มีน้ำมันหอม ระเหยหลายชนิดผสมกัน เมื่อชงยาหอมในน้ำสุกอุ่น สิ่งแรกที่สัมผัสคือกลิ่นหอมของยา

เมื่อจมูกได้กลิ่นหอม โมเลกุลของน้ำมันหอมระเหยในยา จะซึมผ่านเข้าไปในเนื้อเยื่อส่วนรับกลิ่นในโพรงจมูก ตรงส่วนนี้มีเส้นประสาทเล็กๆจำนวนมาก เส้นประสาทเหล่านี้เมื่อรับกลิ่น จะส่งกระแสผ่านอย่างรวดเร็วไปยังสมองที่รับรู้กลิ่นอยู่บริเวณรอยต่อสมอง ส่วนบนกับสมองส่วนล่างเรียกว่า ลิมบิคซิสเทม (Limbic System) ซึ่งเป็นศูนย์ควบคุมการเรียนรู้ ความจำ อารมณ์ ความหิว อารมณ์เพศ สมองจะรับรู้โมเลกุลของน้ำมันหอมระเหยที่มาจากยา จำแนกเป็นกลิ่นต่างๆ แล้วจะมีผลไปกระตุ้นให้สมองหลั่งสารเคมีซึ่งไปสร้างสมดุลย์ให้กับระบบประสาท ส่วนที่มีผลต่ออารมณ์และจิตใจ

บางส่วนของน้ำมันหอมระเหยจะถูกสูดผ่านเข้าไปในปอดพร้อมกับอากาศบริสุทธิ์ ซึ่งเข้าไปในขบวนการฟอกเลือด คาร์บอนไดออกไซด์จะถูกหายใจออกมา ส่วนออกซิเจนและอนูของน้ำมันหอมระเหยจะเข้าสู่ระบบหมุนเวียนของเลือดดี และกระจายสู่ส่วนต่างๆของร่างกาย ถ้าเอาสมุนไพรที่มีกลิ่นหอม สกัดน้ำมันออกมาแล้วใช้นวดคลึงผิวหนัง เช่น น้ำมันไพล อนูของน้ำมันไพลจะเข้าสู่ระบบเส้นเลือดฝอย แล้วกระจายไปสู่ส่วนต่างๆของร่างกายตามระบบไหลเวียนโลหิตเช่นเดียวกับการ หายใจ

หากจะเปรียบเทียบกับการรับประทานยา ต้องผ่านหลอดคอ กระเพาะอาหาร ถึงลำไส้เล็ก แล้วสารอาหารหรือสารยาจึงจะใช้ประโยชน์ได้ แต่ก็ไม่เต็มที่เพราะถูกน้ำย่อยทำลายตัวยาไปบางส่วน การรักษาทางกลิ่นจึงเป็นเส้นทางที่เข้าถึงกระแสเลือดได้เร็วที่สุด

ทำไมดอกไม้ ต้นไม้ หรือเครื่องเทศต่างๆจึงมีกลิ่นหอมโชยออกมาได้?

ที่เป็นเช่นนี้เพราะ น้ำมันในพืชที่เก็บไว้ตามส่วนต่างๆเช่น กลีบดอก ใบ ผิว เกสร ราก เปลือก เป็นน้ำมันหอมระเหย (Essential oil) ซึ่งมีคุณสมบัติระเหยได้เร็วมาก เมื่อได้รับความร้อนเพียง 25 องศา น้ำมันหอมเหล่านี้ก็ระเหยแล้ว ทำให้ต้นไม้มีกลิ่นหอมอบอวล บางกลิ่นก็ดึงดูดแมลงมาช่วยผสมเกสร บางกลิ่นช่วยป้องกันศัตรู น้ำมันหอมระเหยบางกลิ่นอาจจะไม่หอมก็ได้

นอกจากความหอมที่ชวนให้หลงใหลแล้ว คุณสมบัติสำคัญของน้ำมันหอมระเหยคือเป็นยาระงับเชื้อ ระงับอาการอักเสบ บรรเทาอาการปวดบวม ซึ่งเป็นผลต่อร่างกาย ส่วนผลทางด้านจิตใจ ก็ทำให้รู้สึกสดชื่น คลายเครียด คลายกังวล ทั้งนี้ก็ขึ้นกับองค์ประกอบทางเคมีของน้ำมันหอมระเหยแต่ละชนิด น้ำมันหอมระเหยนี้แหละที่เป็นตัวเยียวยาบำบัดสุขภาพ

การบำบัดด้วยกลิ่นหอมจะต้องเป็นกลิ่นที่มาจากน้ำมันหอมระเหยจากธรรมชาติเท่า นั้น สารบางตัวจะช่วยระงับความเจ็บปวด สารบางตัวจะทำให้อารมณ์ดี และ สารบางตัวจะช่วยให้สงบเยือกเย็นและผ่อนคลาย จึงไม่น่าแปลกใจ เมื่อจมูกได้กลิ่นไอเสีย กลิ่นควันจากสารพิษ บางคนเกิดอาการปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียน ถึงกับสลบไปก็มี ทั้งนี้เพราะปฏิกิริยาทางเคมีของสมองที่หลั่งออกมา เข้าสู่ระบบประสาทอัตโนมัติซึ่งเชื่อมต่ออวัยวะต่างๆของร่างกาย ทำให้หายใจช้า หรือ เร็ว กระเพาะอาหารบีบเกร็ง หรือคลายตัว

กระดังงา (Ylang Ylang)

จัดเป็นพืชสมุนไพรไทย ใช้ดอกเป็นตัวยาชนิดหนึ่งในตัวยาที่มีกลิ่นหอมหลายชนิด ปรุงเป็นยาหอมบำรุงหัวใจ บำรุงระบบประสาท ภูมิปัญาไทย ใช้ดอกสดแช่ในน้ำมันมะพร้าว ทำเป็นน้ำมันใส่ผม

ประเทศอินโดนีเซียใช้ดอกโรยบนเตียงสำหรับคู่แต่งงานใหม่ๆ

ชาวเกาะ Molucca ใช้น้ำมันจากดอกกระดังงาบำรุงผิวและผม

กระดังงาในบ้านเราที่รู้จักมี 2 อย่างคือ กระดังงาไทย และกระดังงาสงขลา ที่นิยมนำดอกมาสกัดน้ำมันหอมระเหยคือกระดังงาสงขลา ซึ่งมีกลีบดอกมากกว่าและยาวกว่ากระดังงาไทย

น้ำมันหอมระเหยจากดอกกระดังงานิยมใช้เพื่อผ่อนคลายความเครียด ดังนั้นจึงเหมาะสำหรับผู้ที่นอนไม่หลับ ช่วยลดอาการท้อแท้หดหู่ ลดความดันโลหิตสูง น้ำมันนวดตัวซึ่งผสมน้ำมันหอมระเหยจากดอกกระดังงา ยังใช้เพื่อกระตุ้นกำหนัดด้วย

สำหรับผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับ เนื่องจากความเครียด การดื่มยาหอมที่มีส่วนผสมของสมุนไพรหอมนานาชนิด จึงช่วยให้นอนหลับสนิทได้ดีขึ้น